HERMANOS DE LA LEJIA PEPIN: octubre 2011

falleceu en agosto aos 76 anos

Homenaxe na memoria do teólogo 'da liberación' Xulio Lois

Redacción . Xulio Lois foi unha das figuras máis destacadas da Teoloxía da Liberación. O seu compromiso cos pobres, en América e nos barrios desfavorecidos de España, será recordado en Madrid proximamente durante un congreso relixioso de base.

01.09.2011 | 12:20

Xulio Lois
Pasou máis de 55 anos fóra da súa cidade natal pero esta concedéralle no 2005 o Premio Cidade de Pontevedra. No discurso de entrega do galardón, o alcalde pontevedrés, Miguel Anxo Fernández Lores, destacara especialmente o compromiso de Xulio Lois cos humildes e a difícil aposta que fixera pola Teoloxía da Liberación. Lois aceptara o premio por ser unha decisión apoiada por múltiplos colectivos pero á vez entendía que “non era unha persoa relevante”. O premio recolleuno á fin emocionado pero sobre todo para contentar a amigos e familiares e como unha oportunidade de reencontrarse cos que había décadas que non abrazaba.
É que Xulio Lois (Pontevedra, 1935), percorrera boa parte de América aplicando o seu compromiso. Logo de estudar Teoloxía na Universidade Pontificia de Salamanca, abrazou con entusiasmo as teses do Concilio Vaticano II, que el entendía como de futuro para o pensamento e a acción testemuñal de Cristo. Aquel mundo tan perverso e cínico do nacional-catolicismo que tan ben coñecera na rancia Pontevedra da súa mocidade non era para Lois o vieiro polo que debería de camiñar a Igrexa.
Logo dunha formación plenamente académica, procurou novos escenarios de testemuña e as esquecidas terras de Bolivia valéronlle para enfrontarse a unha realidade social na que a explotación do home polo home era a crúa paisaxe de todos os días. Lois aplicou os seus coñecementos e aplicou á vez o seu pensamento que xa circulaba, como no caso doutros relixiosos galegos e españois chegados a América, por un achegamento aos sectores máis desfavorecidos. Entre 1966 e 1970 traballo á par do Movemento Obreiro Cristián de Cochabamba e mantivo o seu maxisterio co fin de formar fornadas de relixiosos comprometidos ante as desigualdades ás que eran sometidos os sectores indíxenas de Bolivia.
A experiencia andina de Lois foi decisiva cando, na súa volta a España, queda inserido no cadro profesoral da Pontificia salmantina para impartir aulas de Teoloxía ben distintas das que el mesmo recibira ou sufrira décadas antes. A intensidade da teoloxía da liberación chegou ás súas clases, que foron seguidas por centos de segrares e relixiosos os que marcou co seu gran coñecemento e compromiso. Paralelamente, deitou o seu pensamento en obras como Fe y política (1977), Jesús de Nazaret, el Cristo liberador (1996) e, sobre todo, Teología de la liberación. Opción por los pobres (1986). Xa destinado en Madrid, a mediados da década do 1970, tomou o popular barrio de Vallecas como o seu novo territorio de compromiso político e cristián. Era un sacerdote máis dunha parroquia urbana, Nuevas Palomeras, composta de xente humilde. E nela se implicou desde a Igrexa de base en todos e cada un dos movementos asociativos que implicaban unha mellora da calidade de vida dos veciños máis pobres. O movemento das bases cristiás madrileñas ten moito do pensamento e acción pastoral de Lois, convertido e animador da Asociación de Teólogos e Teólogas Xoán XXIII, entidade da que foi presidente entre o 2005 e o 2009. Xusto o ano no que unha enfermidade comeza a asentar no se corpo até levalo á morte na Coruña o pasado 23 agosto, rodeado dos seus familiares. Entre o 8 e o 11 de setembro a figura de Xulio Lois Fernández será especialmente lembrada entre os asistentes ao XXXI Congreso de Teoloxía que se celebrará en Madrid, para estudar intensamente a crise actual que persegue os máis desfavorecidos, cun ton afastado do amosado na recente visita á capital de España do papa Bieito XVI e dirixida por homes, como o tamén galego e cardeal, Antonio Rouco Varela, nos antípodas do pensamento liberador do teólogo pontevedrés.